– wolna wola zobowiązuje

do powściągliwości

w potopach i piorunach

trafiających gdzie popadnie –

jest dobra bo się uśmiecha i ładnie pachnie

jest pociągająca bo wklepuje maseczki na porost biustu

jest skromna bo nie rozbiera się przed obcymi

jest prawdziwa bo nie udaje bardziej niż jej każą

jest w promocji

odkąd pan sponsor zamienił ją w galeriankę

a pan Bóg się nie buntuje

Zaprawdę żyzną władzę dał nam stwórca,

wyboru, czy uznamy go za rzeczywistego.

Jakże mógł podarować głupcom możność

rozstrzygania o nim, choćby tymczasowo?

A wiedzieć musiał, że nie potrafimy

odtworzyć ni krzty wspólnego wniosku.

Czy tyle jego, co wyobrażenia we łbach,

we łbach naszych wodą polewanych wcześnie?

Karmią wzrok stokrotki. Skały, urwiska,

jakby to była gloria; przypatruję się

i widzę; nic jednak dla wyjaśnienia.

Więc, po co nam te berła w ręce wciśnięte.

pod kątem oka

stanęła zebra we łzach

szlochała i rzuciła się na plac wychudzona

– przechodzili po niej wszyscy

jak po suchej nitce

do celu

czekaliśmy na znak

zieleń nie kwitła

czarny ląd mieliśmy w białkach oczu

do tego żółcią przyprawioną

czerwień spękań – dusz naszych

a oczy twoje były światłem ciała

– red light

widziałem cię i płakałem

Nie było na ziemi rzeczy, którą chciałbym mieć.

Nie znałem nikogo, komu warto byłoby zazdrościć.

Co przydarzyło się złego, zapomniałem.

Nie wstydziłem się myśleć, że byłem kim jestem.

/Czesław Miłosz/

Przez długi czas nie opuszczała mnie dziwnie kojąca świadomość, że prawdziwa bezinteresowność między ludźmi może pojawić się tylko w przyjaźni dalekiej od erotycznego napięcia, przyjaźni nie piętnującej zachowań drugiego człowieka, przyjaźni akceptowanych od początku do końca wad i przewinień. Że taka przyjaźń między kobietą a mężczyzną jest w ogóle możliwa, byłem przekonany od pierwszych chwil mojej raczkującej dojrzałości, ale choć przez lata do takiej relacji było mi daleko, nic nie przeszkadzało mi wierzyć, że kiedyś wreszcie uda mi się ją zbudować. Kiedy jednak w całkiem niezamierzony sposób zobaczyłem siebie obok tej kobiety, w środku jakiegoś niepojętego, dopiero rodzącego się uczucia, rychło zaczęły trapić mnie oczywiste obawy, jak można by odnaleźć bezinteresowność w relacji tak silnie uzależnionej od fizycznej wzajemności. W końcu tę wzajemność względem niej wyczułem w sobie bardzo szybko, bo kiedy byliśmy razem, odpowiadałem na jej zachowania tak, jak odpowiedzieć mógłby każdy, komu w bliskiej znajomości zależy nie tylko na tożsamości dusz, ale i ciał. Kiedy byliśmy razem, ciepło, jakie odczuwałem wobec niej, nie dało się porównać do żadnych wcześniejszych doświadczeń: choć może pojawiając się w moim życiu po długim okresie pustki budziła w jakiś sposób znane mi odczucia, gorąco wierzyłem, że każdy gest wymierzony w jej stronę był dziewiczym i niezastąpionym, że ani ja nie powielałem pamiętanych zachowań, ani ona nie wyzwalała w sobie emocji z nieodległej przecież przeszłości. Kiedy byliśmy razem, byliśmy trochę jak pierwsi i ostatni na świecie ludzie: pierwsi, bo odkrywaliśmy swe ciała nie wiedząc o sobie prawie nic, bo budziliśmy je z seksualnego uśpienia, bo stwarzaliśmy wówczas nowy, spojony naszymi pragnieniami, świat zapomnienia i nieutulonej fascynacji; ostatni, bo gorąco pragnęliśmy je zapamiętać, przyswoić, zapisać w pamięci na czas każdej, chwilowej nawet rozłąki, bo odnosiliśmy się do nich jak do najwyższych świętości, jakby nie można ich było zranić, zadrasnąć, jakby tworzyły archetypiczną figurę, matrycę, najdoskonalszy wzór stanowiący punkt wyjścia dla każdego następnego ciała. Wreszcie, kiedy byliśmy razem, tworzyliśmy nowy gatunek człowieka; dawaliśmy z siebie to, co mieliśmy najlepszego, lepiliśmy go z gliny naszych wzajemnych potrzeb, wspomnień i słów; stwarzaliśmy go w sobie – stawał się wówczas jednym, hermetycznie nasyconym organizmem, wolnym od niepotrzebnych wątpliwości i trosk niesionych przez przestrzeń naszego życia; ale stwarzaliśmy go także poza nami – był wtedy projekcją naszych lęków i oczekiwań, przybierał kształty nieśmiałego chłopca i człowieka stawiającego pierwsze kroki w gąszczu plastycznych i literackich odniesień, kształty chłopca tulonego do snu ciepłym pocałunkiem matki i młodzieńca wiedzionego na górskie manowce śmiałym krokiem ojca. Kiedy byliśmy razem, świat dopiero budził się do życia i każdego dnia, ilekroć dane nam było obudzić się obok siebie, patrzyliśmy jak dojrzewa słońce, jak rozprasza bezpieczne mroki nocy, jak chłonie energię naszych ciał i wznosi ją w blaski dnia, by opaść w nas na powrót zawsze, gdy zechcemy uczynić ten świat naszym poddanym, gdy zechcemy stworzyć świat zrodzony z pełni naszych ciał. Choć wówczas zatracała się w nas żądza dominacji, nie podejrzewałem nawet, abyśmy od własnych, moich czy jej pragnień, potrafili się kiedykolwiek uwolnić, abyśmy mogli zapomnieć o egoistycznych przecież potrzebach. Kiedy tamtego więc wieczoru siadłem naprzeciw niej sposobiąc się do masażu stóp, nie sądziłem jeszcze, że jednocześnie będę mógł zapomnieć o mojej nienasyconej seksualności i sprawić jej przyjemność daleką od wszelkich wobec mnie zobowiązań. Z początku chciałem nawet, by ten moment był krótki, byśmy nie rozwodzili się nad wątpliwą radością relaksującego masażu, a tylko w jednej chwili przeszli do tak pożądanego, wydawałoby się, zatracenia w naszych biodrach. Ale wystarczyło, by niczym łabędź unoszący głowę spod schronienia śnieżnych skrzydeł wyciągnęła ku mnie stopę, którą delikatnie pochwyciłem w nawilżone olejkiem dłonie, abym wyczuł w sobie tak przyjemną przecież zmianę. Mogłem nie dotykać nikogo przez całą wieczność, mogłem nie wiedzieć, jak smakuje kobieta, mogłem nie znać kanonu odpowiednich do sytuacji zachowań – ale przy niej każde moje posunięcie uchodziło za właściwe; przy niej nie dało się popełnić błędu. Masowałem gładką stopę doskonale zatem wyczuwając, jak sprawić jej przyjemność; moje palce chciały pieścić każdy fragment jej skóry, nawilżały ją wonnym olejkiem i koiły zmęczenie ubiegłego tygodnia zupełnie tak, jakby na ten wieczór pozwolono im cieszyć się własnym życiem. Zataczałem dłonią coraz szersze kręgi wokół jej kostki, łydki i uda, nie zapominając o tym szczególnie podatnym na pieszczoty zagłębieniu za kolanem; nieraz mocno uciskałem jej stopę i kręciłem nią dookoła osi wyznaczanych przez współrzędność naszych pozycji, nieraz tylko przesuwałem po niej opuszkami palców i obserwowałem drżenie zadowolonych, sennie rozmarzonych mięśni; przesuwałem wreszcie dłonią po całej długości jej ciała, miarowo kołysząc się w takt nuconej przez nią melodii. I kiedy jakaś część mojej istoty zatracała się w tej nieznośnie błogiej czynności, jej oczy, błyskające w blasku świec figlarnymi ognikami, śmiały się do mnie, jakby całkiem świadome mojego poddaństwa i dotąd całkowicie mi przecież obcej chęci odczuwania czyjejś nade mną dominacji. Bo przecież tamtego wieczoru byłem bardziej jej niż ona kiedykolwiek była moją i dopóki pozwalała mi zapomnieć o sobie, dopóty chciałem wysłuchiwać jej przyśpieszonego oddechu. Kiedy na koniec siadłem pod ścianą, by obserwować jej skąpane w półmroku ciało, sfera mojej popędliwości pozostawała w ciągłym uśpieniu; obcowałem z dziełem sztuki podatnym na uświęconą kontemplację i nic więcej już się nie liczyło.

Chwila trwała.

/Grudzień 2006/

niektórym kobietom

jest zbyt ciasno w pudełku

przeklinasz łyżkę

stoi niepoprawnie

żelazko przypala się na ciele

musisz się spieszyć

aby nie zostawić krzyku

zanim sen się wykrwawi

i zabraknie żeber do łamania

zasusz ją w eksponat

będzie skrzydłem na ścianie

obok babci – krzesła

dziecka – kołyski

jego kobieta ma oczy Boga

jej ręce są pełne jabłek

ma za dużo rąk

o całe dwie

jego kobieta

wierzyła w ramiona

teraz wierzy w siłę tych ramion

choć ma oczy po Bogu

czyta książkę kucharską

w przekładzie na obiad

nie pamięta raju

Krew moja trąci jarmarkiem. Jestem zdziwienia przekupą.

Na rynku twoich żeber wystawiłam tablice: do sprzedania.

Ale nie wierzę w kupca, w klientkę nie wierzę, co przyjdzie,

wyśpiewa Zdrowyś Miły i zabierze cię do domu nagrzanego

winem i wonnościami, koszulą świeżą – w kobietę tę nie wierzę.

Przeceniam więc te kości, płaty skóry, aż pulsuje ci rumieniec.

Pulsuje, pulsuje. Ja milczę: przecena zimowa, wiosenna, każda.

A ty się czerwienisz słaby milczeniem moim, w powietrze spoglądasz.

Pocałunkiem godnym królowej wynajmuję cię na wieczność.

To ja mogłam się urodzić Dawidem, pogromcą Goliata.

To ja mam prawo ustalać cenę i długość wynajmu.

na skrzydłach motyla

zostałem uniesiony wysoko

i widziałem

jak pan z panią

dogadują się w sprawie narodu

widziałem głowy czyste

wyglądających spod ziemi

czułem smak błękitu

(do niego dostęp

mają już tylko graficy snów)

słyszałem własne myśli

cierpliwe rodzenie się pereł

– gwiazd

(ale nie w mojej głowie)

potem widziałem jak spadam

wstaję

i stawiam stopy na ziemi

(moje ostatnie kroki)

jak ubieram się w szaty polityka

i jak sejm cały parlament

i instytucje świata

unoszą się w górę

na skrzydłach motyla

Jestem powołany do procesji, orszaku tupotu i wielocelowości.

Pięciobojem świętym zdążam po laur

(marsz – bieg do tramwaju – utrzymywanie postawy pionowej na zakrętach –

szybkość reakcji na zmianę świateł – pierwszeństwo w kolejce po precla);

laur, którego nigdy nie widziałem,

lecz który, za wstrzemięźliwość ciekawości wobec zdarzeń pieczętowanych tymi ulicami,

jest mi przyobiecany.

kiedy wojna wysycha

zostają rodzinne dramaty

od biedy przyda się

trochę łez

Grecy patrzą

na słowiańskie gęby Gombrowicza

z muzeów książek i nieba

potrzebujemy golgoty do szczęścia

aby było o czym żyć

o ludziach i domach już nie potrafimy

chleb musi być suchy

woda ze ścieków

mąż najlepiej pijany

dzieci afrykańskie

bo przecież głód

i jeszcze ten kryzys

którego nikt nie tłumaczy

wystarczy że jest

na szczęście mamy

za co płakać